Thép ống đúc và thép ống hàn: khác nhau thế nào, khi nào nên chọn loại nào?
Với một hệ thống đường ống, chọn sai loại ống không chỉ là chuyện tốn kém. Hệ thống áp lực mà dùng ống không đủ khả năng thì rủi ro rò rỉ, hư hỏng và mất an toàn là rất thật. Ngược lại, dùng ống đắt hơn mức cần thiết cho một hạng mục thông thường lại khiến ngân sách dự án tăng vô ích. Bài viết này giúp bạn phân biệt hai loại ống và đọc đúng các ký hiệu tiêu chuẩn hay gây nhầm lẫn.
“Ống đúc” thực ra là gì?
Trên thị trường Việt Nam, người ta quen gọi ống đúc để chỉ ống thép liền mạch, tên tiếng Anh là seamless pipe. Dù tên gọi có chữ “đúc”, theo các tài liệu kỹ thuật ống này được sản xuất từ thanh thép tròn đặc (phôi thép), nung nóng, xuyên lỗ và kéo dài thành ống liền mạch, không có đường hàn dọc thân ống. Điều cốt lõi cần nhớ là không có đường hàn (hungphatsteel).
Ống hàn (ERW) thì khác: được tạo hình từ tấm hoặc cuộn thép cán, rồi hàn dọc bằng phương pháp hàn điện trở cao tần, theo tiêu chuẩn phổ biến như ASTM A53 (tongkhosatthep)
So sánh nhanh
| Tiêu chí | Ống đúc (seamless) | Ống hàn (ERW) |
|---|---|---|
| Cách làm | Từ phôi đặc, xuyên lỗ, liền mạch | Từ tấm hoặc cuộn thép, hàn dọc |
| Đường hàn | Không | Có đường hàn dọc |
| Chịu áp lực, nhiệt độ | Cao hơn, dùng cho hệ thống áp lực hoặc nhiệt độ cao | Trung bình, phù hợp phần lớn công trình dân dụng và công nghiệp không yêu cầu áp lực cực cao |
| Chi phí | Cao hơn | Thấp hơn |
| Ứng dụng thường gặp | Đường ống áp lực, nồi hơi, nhiệt điện, dầu khí | Cấp thoát nước, khung nhà thép, giàn giáo, lan can |
Chỗ dễ nhầm nhất: ký hiệu tiêu chuẩn ASTM
Nhiều người thấy ghi “ASTM A53” là yên tâm đó là ống đúc. Thực tế không hẳn như vậy:
- ASTM A106 chỉ áp dụng cho ống thép liền mạch (seamless). Đây là tiêu chuẩn thường dùng cho dịch vụ nhiệt độ và áp suất cao (ongthepseah).
- ASTM A53 cho phép cả hai phương pháp chế tạo, ống đúc và ống hàn. Trong đó Type E là ống hàn điện trở (ERW), Type S là ống thép đúc (seamless), ngoài ra còn Type F (hàn lò) ít phổ biến hơn. (thepbaotin) (ongthepseah).
Nghĩa là nếu hợp đồng chỉ ghi “ASTM A53” mà không nêu rõ loại, bạn chưa biết chắc mình nhận được ống hàn hay ống đúc. Một nguồn kỹ thuật tóm tắt: A106 chỉ sản xuất seamless và dành riêng cho dịch vụ nhiệt độ cao, còn A53 có cả seamless và hàn, dùng đa dụng hơn (tongkhosatthep)
Độ dày ống: hệ Schedule
Độ dày thành ống thường được chọn theo hệ Schedule (SCH), ví dụ SCH10, SCH20, SCH40, SCH80. Cùng đường kính, SCH càng cao thì thành càng dày. Việc chọn SCH phụ thuộc áp suất làm việc và tiêu chuẩn thiết kế (ongthepseah).
Khi nào nên chọn loại nào?
- Nên cân nhắc ống đúc: hệ thống áp suất cao, nhiệt độ cao, đường ống công nghiệp, nồi hơi, nhiệt điện, dầu khí, hoặc khi thiết kế yêu cầu rõ ràng loại liền mạch.
- Ống hàn thường đủ dùng: cấp thoát nước, khung kết cấu, giàn giáo, lan can, và nhiều hạng mục dân dụng, công nghiệp áp lực vừa phải. Một số hệ thống như PCCC cũng dùng ống hàn, nhưng cần theo đúng thiết kế và tiêu chuẩn được duyệt.
Lời khuyên chung: chọn theo thiết kế và tiêu chuẩn của dự án, không chọn “đắt hơn cho chắc” và cũng không chọn rẻ hơn rồi bỏ qua yêu cầu áp lực.
Năm câu hỏi nên hỏi trước khi đặt hàng
- Đây là ống liền mạch (seamless) hay ống hàn?
- Theo tiêu chuẩn và loại cụ thể nào (ví dụ A106 hay A53 Type S, Type E)?
- SCH, đường kính, độ dày có đúng thiết kế không?
- Mác thép là gì?
- Bộ chứng từ CO, CQ có số mẻ (heat number) khớp với lô hàng không? Bạn có thể xem thêm bài hướng dẫn đọc CO, CQ của chúng tôi.
Chúng tôi sẵn lòng đồng hành
Hãy gửi yêu cầu kỹ thuật (áp suất, nhiệt độ, tiêu chuẩn thiết kế, quy cách) cho Trường Thắng để được tư vấn loại ống phù hợp. Tìm hiểu thêm: [thép ống đúc], [thép ống đen], [thép ống mạ kẽm].
Hotline: 0947.888999
Email: info@tontruongthang.com.vn
Địa chỉ: Số 746, đường Nguyễn Thị Minh Khai, Khu phố Đông Thành, Phường Tân Đông Hiệp, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
